W murach Podkarpackiego Centrum Innowacji w Rzeszowie odbyło się spotkanie rozpowszechniające pt. „Dobre praktyki w regionie w obszarze GOZ”. Wydarzenie zgromadziło przedsiębiorców, naukowców i przedstawicieli administracji, udowadniając, że Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (GOZ) to na Podkarpaciu realne działania, które budują odporność biznesu na wyzwania surowcowe oraz wspierają ochronę środowiska.

Spotkanie miało na celu nie tylko przybliżenie teorii, ale przede wszystkim prezentację gotowych rozwiązań, które można przenieść na grunt własnej działalności. Uczestnicy mogli podzielić się doświadczeniem oraz poszukać nowych partnerów biznesowych, dla których odpad jednej firmy staje się cennym surowcem dla drugiej.

Założenia projektu DeCo i definicja GOZ

Gabriela Pawłowska, manager projektu DeCo, przedstawiła cele inicjatywy skupionej na współpracy projektowej dla zrównoważonego biznesu. W swojej wypowiedzi wskazała na praktyczny wymiar działań regionalnych: „W ramach projektu DeCo tworzymy przestrzeń do wdrażania gospodarki cyrkularnej poprzez łączenie zasobów biznesu i nauki. Promujemy koncepcję ekoprojektowania, która jest kluczowa dla gospodarki cyrkularnej. Współpraca technologów, producentów  w celu optymalizacji zużycia surowców i zasobów w procesie produkcji, jak również minimalizacja odpadów, naprawialność czy możliwość recyklingu jest podstawą skutecznego wdrażania obiegu zamkniętego.

Model GOZ, w odróżnieniu od  linearnego, uwzględnia cały cykl życia produktu – od fazy projektowej po ponowne wykorzystanie zużytych elementów w innych gałęziach gospodarki.

Praktyka od liderów: Produkcja bez strat

Kluczowym momentem spotkania były prezentacje firm, które teorię cyrkularności przekuły w konkretne modele biznesowe. Beata Majewska, Dyrektor ds. Korporacyjnych i ESG oraz Marcin Furman, Kierownik Zakładu Produkcyjnego w Rzeszowie z firmy Makarony Polskie S.A., realizującej strategię ESG, podkreślili, że ekologiczne podejście to fundament nowoczesnego zarządzania: „Zrównoważony rozwój to nie hasło reklamowe – to przewaga jutra. Wdrożenie projektu »Zero Odpadu« udowadnia, że produkcja bez strat to możliwy i opłacalny kierunek rozwoju”.

W podobnym tonie wypowiadał się Dariusz Domański, DyrektorTechniczny z HoteluArłamówS.A., wskazując, że odpowiedzialność środowiskowa stała się ich standardem operacyjnym. Hotel promuje świadomą konsumpcję poprzez konkretne decyzje, takie jak optymalizacja zużycia energii i wody, automatyka budynkowa czy eliminacja plastiku na rzecz szkła. Jak zaznaczył dyrektor Domański, fundamentem ich działań jest filozofia: „nie kupuj, naprawiaj”, która realnie ogranicza ślad środowiskowy obiektu.

Innowacje naukowe: Transfer wiedzy do przemysłu

W świat zaawansowanych technologii zero waste wprowadzili uczestników przedstawiciele lokalnych uczelni, udowadniając, że transfer wiedzy do przemysłu w naszym regionie jest faktem. Dr hab. inż. Andrzej Kubit, profesor Politechniki Rzeszowskiej zademonstrował rozwiązanie, które opiera się na innowacyjnym wykorzystaniu recyklatu z kompozytów węglowo-epoksydowych, co pozwala na domknięcie obiegu surowców w sektorze lotniczym.

Z kolei dr inż. Andrzej Imiełowski reprezentujący Państwową Akademię Nauk Stosowanych w Jarosławiu, uszczegółowił działanie systemu wspomagania decyzji walidowanego w Hucie Szkła w Jarosławiu. System ten pozwala na precyzyjną eliminację wad butelek już na etapie produkcji, co ogranicza straty surowcowe i energetyczne zakładu.

Administracja i standardy: Systemowe wsparcie GOZ

Ważnym głosem w dyskusji nad systemowymi zmianami było wystąpienie Beaty Fatygi Kierownika Oddziału gospodarki odpadami, z Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego. Prelegentka skoncentrowała się na konieczności odejścia od tradycyjnej gospodarki linearnej („weź – wyprodukuj – wyrzuć”) na rzecz modelu cyrkularnego.

W swoim wywodzie szczególną uwagę poświęciła hierarchii postępowania z odpadami, opierającej się na zasadzie 3R (Reduce, Reuse, Recycle). Podkreśliła, że kluczem do sukcesu jest w pierwszej kolejności ograniczanie powstawania odpadów i ponowne wykorzystanie zasobów, a dopiero w ostateczności ich recykling. Beata Fatyga omówiła również dostępne zachęty i instrumenty wsparcia, które mają motywować przedsiębiorców do wdrażania tych zasad w codziennej praktyce, osadzając te działania w kontekście nadchodzących regulacji dotyczących Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).

Wsparcie administracji uzupełniła prezentacja Joanny Skrzypek, Kierownik Oddziału promocji Funduszy Europejskich Departament Promocji i Turystyki z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, która przybliżyła serwis Podkarpackie. Naturalnie – nową platformę promującą proekologiczne dobre praktyki w regionie.

Eksperci pochylili się również nad aspektami formalnymi, które budują wiarygodność cyrkularnego biznesu. Ewa Kołodziej z Rewers Group s.c. wyjaśniła, jak certyfikat ISO 14001 porządkuje działania środowiskowe wewnątrz firmy. Zagadnienia prawne domknęły wystąpienia mecenasa Radosława Jareckiego z Kancelarii Kamińscy, który omówił legislacyjne wyzwania GOZ, oraz mecenas Joanny Wójcik-Atak z Rado Sp. z o.o, analizującej zawiłości transgranicznego przemieszczania odpadów.

Współpraca dla przyszłości

Wydarzenie zwieńczyło spotkanie Regionalnej Grupy Interesariuszy projektu DeCo  dotyczące kolejnych działań w projekcie, w tym m.in. organizacji spotkania międzyregionalnego z udziałem wszystkich partnerów i interesariuszy na Podkarpaciu.

Spotkanie zrealizowano w ramach projektu „DeCo: Design Collaboration for Sustainable Business”, współfinansowanego ze środków programu Interreg Europe.