Suplementy diety bez tajemnic. Naukowcy z Uniwersytetu Rzeszowskiego opracowują metodę dokładnej weryfikacji ich składu

Suplementy diety bez tajemnic. Naukowcy z Uniwersytetu Rzeszowskiego opracowują metodę dokładnej weryfikacji ich składu

12 sierpnia 2022 09:11

Pół miliona dofinansowania w ramach Programu grantowego Podkarpackiego Centrum Innowacji otrzymali naukowcy z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Badacze pracują nad metodą, która umożliwi dokładną weryfikację składu suplementów diety.

Kwestie związane z bezpieczeństwem i jakością żywności są nie lada wyzwaniem. W ostatnich latach zwiększa się zapotrzebowanie na poprawę kontroli jakości produktów dopuszczonych do użytku w branży spożywczej. Odpowiedzią na to zapotrzebowanie są badania zespołu naukowego z Uniwersytetu Rzeszowskiego. – Obecnie pracujemy nad rozwiązaniem, które pozwoli weryfikować składniki suplementów diety na podstawie analizy molekularnej oceniającej zawarte w nich DNA. Na rynku dostępnych jest wiele suplementów diety, w składzie których producent deklaruje obecność rodzimych oraz egzotycznych roślin, jak również  grzybów pełnych substancji bioaktywnych. Prowadzone przez nas badania umożliwią sprawdzenie rzeczywistego składu danego suplementu diety – tłumaczy dr inż. Małgorzata Karbarz, lider zespołu projektowego. 

Do realizacji projektu, naukowcy z Uniwersytetu Rzeszowskiego wykorzystują metodę barkodowania DNA. Stosuje się ją do identyfikacji gatunków na podstawie fragmentów tkanek oraz w stadiach rozwojowych trudnych do określenia w tradycyjny sposób. Zespół podkarpackich badaczy postanowił wykorzystać tę metodę do analizy składu suplementów diety. - Producenci suplementów często podają błędną nazwę gatunkową na opakowaniu suplementu. Może to wynikać z błędów identyfikacji materiału wyjściowego za pomocą analizy morfologicznej. Ich „odpowiedniki” w postaci tańszych, łatwiej dostępnych gatunków nie spełniają funkcji prozdrowotnej. Stanowi to zagrożenie dla osób stosujących suplement oraz obniża jego skuteczność. Ma to również negatywny ekonomiczny wpływ na uczciwych producentów stosujących właściwy gatunek, gdyż obniża wiarygodność skuteczności danego gatunku, a co za tym idzie obniża sprzedaż – dodaje dr inż. Małgorzata Karbarz

Projekty naukowe, których przedmiotem jest analiza produktów prozdrowotnych są niezwykle istotne. Suplementy diety podlegają innym regulacjom prawnym niż leki, a ich skuteczność często jest niepotwierdzona.  - Decyzję o podjęciu stosowania danego suplementu podejmujemy często analizując jego skład i przypisując mu deklarowane właściwości prozdrowotne. Zauważmy, że na stronach internetowych czy opakowaniach właściwości prozdrowotne przypisane są do gatunku, nie do produktu końcowego. Dodatkowo, producent suplementu diety często nie jest wytwórcą surowca z którego suplement jest produkowany. Nasze rozwiązanie pozwoli na zapewnienie konsumentom dostępu do suplementów o uwierzytelnionym składzie – podsumowuje dr inż. Małgorzata Karbarz.

Opracowane przez naukowców z Uniwersytetu Rzeszowskiego rozwiązanie może mieć szerokie zastosowanie. Skierowane jest przede wszystkim do branży suplementów diety, branży spożywczej i do ogrodnictwa. Niemniej jednak, rozwiązanie to może być stosowane jako kontrola graniczna w przypadku transportu międzynarodowego  - wiele gatunków leczniczych jest pod ochroną.

Pełna nazwa projektu naukowców z Uniwersytetu Rzeszowskiego brzmi: „Metoda identyfikacji składników suplementów diety oparta o barkodowanie DNA”. Projekt otrzymał 499415,40 zł dofinansowania w ramach III naboru do Programu grantowego Podkarpackiego Centrum Innowacji i był realizowany od lutego do lipca 2022r. 

- Przedmiotowy projekt jest przedsięwzięciem multidyscyplinarnym (łączącym nauki rolnicze oraz nauki ścisłe i przyrodnicze) oraz międzyuczelnianym (integrującym naukowców z Kolegium Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie). Ponadto wpisuje się w jeden z najbardziej przyszłościowych, a zarazem ważnych dla Podkarpacia kierunków technologicznych, czyli FoodTech. Generuje więc wysoką wartość od strony naukowej, a zarazem posiada potencjał do tworzenia realnych korzyści dla rozwoju województwa podkarpackiego. Warto również nadmienić, że za realizację tego projektu badawczego, dr inż. Małgorzata Karbarz uzyskała nominację do nagrody Naukowiec Przyszłości 2023 w kategorii: “Kobieta nauki, która zmienia świat” przyznawanej przez Centrum Inteligentnego Rozwoju (CIR) - dodaje Krzysztof Borowicz, Dyrektor Zarządzający ds. Rozwoju technologii w PCI.

Program grantowy na prace B+R jednostek naukowych jest realizowany w ramach projektu pt. „Podkarpackie Centrum Innowacji” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej nr I "Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka" z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020.

 

UE UE